„Intelektualizacja to używanie umysłu do ukrywania uczuć” ~Jon Frederickson. 

Mechanizm obronny intelektualizacji to jedna z najczęściej spotykanych obron w psychoterapii – subtelna, często wysoko funkcjonalna, jednocześnie mogąca skutecznie odcinać pacjenta od żywego kontaktu z uczuciami, impulsami i bliskością. W pracy terapeutycznej bywa szczególnie trudna do uchwycenia, ponieważ pacjent może mówić dużo, trafnie i pozornie refleksyjnie, a jednocześnie pozostawać poza rzeczywistym doświadczeniem emocjonalnym.

Materiał pokazuje, jak rozpoznawać intelektualizację w praktyce klinicznej oraz jak odróżniać zdrowe użycie intelektu od obronnego zasłaniania uczuć myślami. Uczestnicy przyglądają się intelektualizacji w kontekście izolacji afektu, racjonalizacji i moralizowania, a także uczą się rozumieć jej funkcję w szerszym systemie obronnym pacjenta. Materiał pokazuje, że intelektualizacja może chronić przed przeciążeniem emocjonalnym, ale stosowana sztywno prowadzi do emocjonalnej niedostępności, utraty spontaniczności i trudności w budowaniu intymności.

W materiale kładziony jest nacisk na perspektywę ISTDP: praca z trójkątem konfliktu, obserwacja reakcji fizjologicznych pacjenta, rozpoznawanie momentów, w których słowa oddzielają od uczuć, oraz dobór interwencji pomagających pacjentowi wrócić do pełniejszego kontaktu ze sobą. Omawiane są również przykłady z gabinetu, w których intelektualizacja pojawia się jako sposób ochrony przed smutkiem, złością, wdzięcznością, wzruszeniem czy poczuciem winy.

Szkolenie łączy refleksję teoretyczną z praktyczną analizą materiału klinicznego. Uczestnicy uczą się zauważać, kiedy pacjent mówi o uczuciach, ale ich nie doświadcza, kiedy zaprasza terapeutę do intelektualnej rozmowy zamiast kontaktu emocjonalnego oraz kiedy terapeuta sam zaczyna intelektualizować.