W pracy terapeutycznej kluczowe jest zrozumienie mechanizmów obronnych pacjenta oraz wpływu wcześniejszych doświadczeń na jego obecne funkcjonowanie.
W ramach ISTDP dr David Malan opracował dwa fundamentalne modele pomagające w diagnostyce i prowadzeniu procesu terapeutycznego: trójkąt konfliktu i trójkąt osób.
- Trójkąt konfliktu – ilustruje, jak mechanizmy obronne pacjenta hamują dostęp do autentycznych emocji, wzmagając jednocześnie poziom lęku. Praca terapeuty polega na identyfikacji obron, regulacji lęku i stopniowym doprowadzaniu pacjenta do przeżycia oraz przetworzenia pierwotnych emocji.
- Trójkąt osób – ukazuje, jak wzorce relacyjne ukształtowane w dzieciństwie wpływają na aktualne interakcje interpersonalne, w tym na relację terapeutyczną. Dzięki tej koncepcji możliwe jest świadome przepracowanie nieadaptacyjnych schematów i wprowadzenie bardziej konstruktywnych strategii relacyjnych.
Złożone uczucia związane z traumą przywiązaniową ulegają mobilizacji w bieżących relacjach pacjenta, zwłaszcza podczas psychoterapii. Patrząc pacjentowi w oczy, przypominamy mu jego wczesne więzi, zerwane relacje oraz nieudane wysiłki zmierzające do ich stworzenia.
Ten proces aktywacji emocji, lęku i obron w relacji terapeutycznej to przeniesienie – jedno z kluczowych zjawisk w terapii ISTDP. Trauma przywiązaniowa wywołuje bolesne uczucia, które w dzieciństwie wymagają regulacji przez bliską osobę.
Jeśli dziecko nie może ich przetworzyć z opiekunem, rozwija mechanizmy obronne, które później utrudniają mu nawiązywanie bliskich relacji. Pacjenci z historią traumy przywiązaniowej często zapraszają terapeutę do odegrania ich patologicznych relacji przywiązaniowych, odtwarzając w terapii swoje wcześniejsze schematy.
Nasza rola jako terapeutów to pomoc w dostrzeżeniu tych mechanizmów, ich przepracowaniu oraz budowaniu zdrowszych strategii relacyjnych.
🎥 Zapraszamy do obejrzenia edukacyjnej animacji, która szczegółowo omawia te koncepcje i ich zastosowanie w praktyce terapeutycznej: