Struktura programu
Program szkolenia Advanced jest dedykowany dla tych klinicystów, którzy mają już za sobą szkolenie podstawowe ISTDP (Core Training), które pomaga w przejściu od pracy w oparciu o metodę do pracy w oparciu o „własny głos”, od wiedzy, jak stosować ISTDP, do umiejętności pełnego zakorzenienia się w tej metodzie. Struktura jest zgodna z modelem Advanced Core Training - trzy lata, cztery spotkania w roku - a każde spotkanie dzieli się na część seminaryjną oraz część superwizyjną opartą na rzeczywistym materiale wideo.
Trzyletni cykl ma charakter progresywny. Pierwszy rok buduje podstawy cielesne, percepcyjne i poznawcze: próg, lęk, sygnał somatyczny, semantykę ogólną i myślenie kliniczne - i właśnie wtedy zaczyna kształtować się głos terapeuty. Drugi rok wprowadza w najbardziej delikatną pracę - z kruchymi strukturami, osobowością borderline, dysocjacją i traumą - w której kluczowe jest odpowiednie dostosowywanie presji. Trzeci rok służy integracji: dojrzałego już głosu, pola adaptacyjnego, złożonego PTSD, struktury narcystycznej oraz przekazywania wiedzy i doświadczenia dalej.
Uwaga dotycząca metody. Tematyka każdego spotkania będzie uzupełniana o wybrane wątki zaczerpnięte z książek prowadzącej. Dotyczą one między innymi uważnej obserwacji pacjenta, rozpoznawania sygnałów płynących z ciała, poszukiwania spójności w jego doświadczeniu oraz odnajdywania wewnętrznego wyciszenia w sytuacji napięcia i chaosu. Wątki te będą służyły pogłębieniu rozumienia procesu terapeutycznego i połączeniu technicznych założeń ISTDP z indywidualnym, emocjonalnym i cielesnym doświadczeniem pacjenta.
Format każdego spotkania
Rano - seminarium teoretyczno-doświadczeniowe poświęcone tematowi spotkania, obejmujące ćwiczenia w parach.
Po południu - superwizja materiałów wideo z pracy klinicznej uczestników, powiązana z tematem porannego seminarium.
Rok 1
Ciało, próg i spojrzenie
Podstawy: semantyka ogólna, sygnał somatyczny i początki kształtowania się głosu
W pierwszym roku szczególną uwagę poświęcamy reakcjom ciała i sposobowi postrzegania doświadczenia przez pacjenta. Zanim terapeuta zastosuje określoną technikę, musi rozpoznać somatyczne przejawy lęku, określić sposób jego rozładowywania oraz ocenić, czy pacjent jest w stanie pozostawać w kontakcie z emocjami bez przeciążenia ani wycofania. Od początku programu rozwijane są również dwa obszary, które będą obecne przez wszystkie trzy lata szkolenia. Pierwszym z nich jest semantyka ogólna, pomagająca odróżniać faktyczne obserwacje od interpretacji, a także rozpoznawać, w jaki sposób język i przyjęte założenia mogą wpływać na rozumienie sytuacji klinicznej. Drugim jest myślenie kliniczne, czyli umiejętność świadomego analizowania własnego sposobu rozumowania podczas pracy z pacjentem. Na tym etapie zaczyna się również kształtować indywidualny styl pracy terapeuty.
Spotkanie 1 · Próg, sygnał ciała i mapa
Odczytywanie lęku w ciele oraz rozróżnianie obserwacji od wnioskowania.
Seminarium. Trzy drogi rozładowania lęku (mięśnie poprzecznie prążkowane, mięśnie gładkie, zaburzenia poznawczo-percepcyjne); okno tolerancji; próg jako miejsce pracy. Elementy semantyki ogólnej (Korzybski): mapa nie jest terytorium, drabina abstrakcji, wnioskowanie udające obserwację - oraz szum semantyczny jako to, co wsuwa się między terapeutę a dane; zastosowanie tych pojęć w odczytywaniu materiału klinicznego.
Superwizja. Pierwsze nagrania uczestników: rozpoznawanie kanału lęku każdego pacjenta oraz oddzielanie tego, co zaobserwowane, od tego, co wywnioskowane.
Wątek z książek. Spojrzenie, które zatrzymuje się przed interwencją - „nie po to, by znaleźć właściwe słowa, lecz by naprawdę zobaczyć”. Higiena semantyczna i oczyszczanie szumu, aby dotrzeć do danych: centrum ciszy pośród szumu semantycznego jako warunek obserwacji klinicznej. Ciało terapeuty jako pierwsze narzędzie diagnostyczne - jeszcze przed abstrakcją.
Spotkanie 2 · Presja, wyzwanie i system mechanizmów obronnych
Zwiększanie presji bez naruszania przymierza terapeutycznego.
Seminarium. Sekwencja presja-wyzwanie-zderzenie czołowe; obrony taktyczne a regresywne; kiedy presja mobilizuje, a kiedy prowadzi do przeciążenia.
Superwizja. Momenty impasu w nagraniach: gdzie presji było zbyt mało, gdzie przekroczono właściwy poziom oraz jak w czasie rzeczywistym odzyskać odpowiednią miarę.
Wątek z książek. Dezadaptacja jako utrata kierunku - linie, które „zakrzywiają się i zapominają, dokąd zmierzały”. Presja jako sposób ponownego nazwania kierunku.
Spotkanie 3 · Przeniesienie, myślenie kliniczne i rodzący się głos
Praca w „tu i teraz” relacji przy jednoczesnym obserwowaniu własnego rozumującego umysłu.
Seminarium. Opór relacyjny i przeniesienie jako żywy materiał; łączenie impasu w sesji ze wzorcem funkcjonowania pacjenta poza gabinetem. Myślenie kliniczne: metapoznanie terapeuty, czyli obserwowanie własnego procesu rozumowania w trakcie sesji; pierwsze cechy osobistego głosu, odrębnego od podręcznikowego schematu.
Superwizja. Fragmenty, w których wyraźnie aktywuje się przeniesienie: nazywanie zachodzącego ruchu w chwili, gdy się pojawia, i równoczesne rozpoznawanie, w jaki sposób każdy terapeuta zaczyna już myśleć po swojemu.
Wątek z książek. Ciało, które reaguje przed umysłem - „nogi, które wiedziały wcześniej niż ty”. Somatyczne rozpoznanie więzi jako dane kliniczne oraz początek kształtowania się głosu.
Spotkanie 4 · Złożona emocja i przełom
Przejście od mechanizmu obronnego do bezpośredniego doświadczenia emocjonalnego.
Seminarium. Struktura złożonego doświadczenia emocjonalnego; wściekłość, poczucie winy, żal; różnica między przeżywaniem emocji a jej rozładowywaniem.
Superwizja. Przełomy w nagraniach grupy: co sprawia, że aktywacja staje się rzeczywistym punktem zwrotnym, a nie jałowym katharsis.
Wątek z książek. Poszukiwanie jako ruch - „urodziliśmy się, poszukując”. Złożona emocja jako moment, w którym równoległe linie zbiegają się ku punktowi spójności.
Rok 2
Kruche struktury i dysocjacja
Najbardziej delikatna praca: regresja, fragmentacja, dysocjacja, trauma
Drugi rok wprowadza nas w obszar, w którym błąd dostosowania interwencji jest najbardziej kosztowny. W przypadku kruchych struktur standardowa presja nie tylko nie działa - może zaszkodzić. Pracujemy tu nad wczesnym rozpoznawaniem progu regresji, restrukturyzacją oraz nad seminarium poświęconym dysocjacji.
Spotkanie 1 · Rozpoznawanie kruchości
Rozróżnianie struktury oporowej i kruchej przed podjęciem interwencji.
Seminarium. Oznaki kruchości; próg regresji; przesuwanie się lęku do mięśni gładkich lub sfery poznawczej; dlaczego standardowa presja jest przeciwwskazana.
Superwizja. Nagrania pracy z kruchymi pacjentami: lokalizowanie dokładnego momentu, w którym wyczerpują się zdolności pacjenta i należy je budować, zamiast wystawiać je na kolejne wyzwania.
Wątek z książek. Dziecko, które „nie reaguje na swoje imię, ponieważ znajduje się wewnątrz czegoś większego” - kruchość jako obecność gdzie indziej, a nie jako deficyt.
Spotkanie 2 · Restrukturyzacja i zaburzenie osobowości borderline
Budowanie zdolności w kruchych strukturach osobowości.
Seminarium. Restrukturyzacja poznawcza i restrukturyzacja lęku; funkcjonowanie borderline jako krucha struktura; praca z dysregulacją afektywną, rozszczepieniem i nieciągłością Ja; izolowanie mechanizmu obronnego bez przytłaczania pacjenta; stopniowe poszerzanie okna tolerancji.
Superwizja. Fragmenty pracy z pacjentami borderline: rozpoznawanie mikropostępów, unikanie pośpiechu w dążeniu do przełomu, podtrzymywanie regulacji.
Wątek z książek. Integracja sensoryczna stająca się „strukturalnie bardziej stabilna” - zdolność jako pole, które stopniowo się dostraja, nawet w obrębie pofragmentowanego Ja.
Spotkanie 3 · Dysocjacja
Rozszerzone seminarium-warsztat poświęcone dysocjacji.
Seminarium. Dysocjacja jako skrajny mechanizm obronny przed emocją; spektrum od derealizacji do fragmentacji; oznaki pojawiające się podczas sesji; jak przywrócić pacjenta do okna tolerancji bez ponownej traumatyzacji. Warsztat doświadczeniowy z odgrywaniem ról.
Superwizja. Nagrania, w których pojawia się materiał dysocjacyjny: odczytywanie momentu przełączenia, kalibrowanie regulacji i odbudowywanie ciągłości.
Wątek z książek. Cisza pośród szumu semantycznego - bezruch jako spójne pole, które należy odzyskać po fragmentacji.
Spotkanie 4 · Trauma, przywiązanie i ciało
Praca z ucieleśnioną pamięcią traumatyczną.
Seminarium. Trauma przywiązaniowa; pamięć proceduralna i somatyczna; układ nerwowy; bezpieczeństwo i właściwy moment interwencji.
Superwizja. Długoterminowe przypadki uczestników: praca z traumą jako proces, a nie pojedyncza sesja.
Wątek z książek. Kobieta budząca się w nocy i odczuwająca „przyszłość jako miejsce wystarczająco bezpieczne, by do niego powrócić” - zdrowienie jako odbudowywanie horyzontu.
Rok 3
Głos terapeuty i integracja
Głos i pole adaptacyjne, PTSD, struktura narcystyczna, zakończenie i transmisja
Trzeci rok domyka cały cykl. Gdy metoda znajduje się już w rękach klinicystów, potrzebują oni przyzwolenia i drogi, by uczynić ją własną. To rok osobistego głosu i pola adaptacyjnego, ale także obrazów klinicznych wymagających od terapeuty największej dojrzałości: złożonego PTSD i struktury narcystycznej. Kończy się nauczanie - tym, jak domyka się własną drogę i jak samemu staje się osobą, która przekazuje ją innym.
Spotkanie 1 · Głos kliniczny, cisza i pole
Od stosowania metody do zamieszkiwania w niej; cisza jako stan terapeutyczny.
Seminarium. Osobisty styl terapeuty i przejście od ortodoksji do własnego sposobu wyrażania tej pracy; przepływ jako moment, w którym ekspresja spotyka się ze źródłem; spójność pola, kontakt, rezonans i dezadaptacja jako sygnały kliniczne.
Superwizja. Nagrania uczestników: rozpoznawanie głosu każdej osoby i odczytywanie rezonansu jako danych, a nie wrażenia.
Wątek z książek. Odnajdywanie własnego sposobu pracy i języka terapeutycznego - procesu, który rozwija się wraz z doświadczeniem i nigdy nie jest całkowicie zakończony. Wewnętrzne wyciszenie i uważność pomagają terapeucie rozpoznawać rezonans pojawiający się w kontakcie z pacjentem oraz traktować go jako ważną informację kliniczną.
Spotkanie 2 · PTSD i złożona trauma
Praca z ucieleśnioną pamięcią traumatyczną i zaburzeniem stresowym pourazowym.
Seminarium. PTSD i złożone PTSD (C-PTSD); trauma przywiązaniowa; pamięć proceduralna i somatyczna; nadmierne pobudzenie i układ nerwowy, który „pełni nocną zmianę”; okno tolerancji, bezpieczeństwo, właściwy moment interwencji; unikanie ponownej traumatyzacji.
Superwizja. Długoterminowe przypadki uczestników: trauma jako proces, a nie pojedyncza sesja; rozpoznawanie, kiedy zwolnić, a kiedy otworzyć proces.
Wątek z książek. Vera budząca się w nocy i odczuwająca „przyszłość jako miejsce wystarczająco bezpieczne, by do niego powrócić” - zdrowienie jako odbudowywanie horyzontu.
Spotkanie 3 · Struktura narcystyczna i złożone obrazy kliniczne
Funkcjonowanie narcystyczne oraz współwystępowanie różnych zaburzeń - złożone obszary wymagające od terapeuty dojrzałości klinicznej i elastycznego podejścia.
Seminarium. Struktura narcystyczna: wielkościowość i podatność na zranienie, seksualizacja i inne mechanizmy obronne, przeniesienie narcystyczne; współchorobowość i obrazy psychosomatyczne; integrowanie perspektywy ISTDP z wymiarem cielesnym i biologicznym.
Superwizja. Najtrudniejsze przypadki z całych trzech lat: zintegrowane sformułowanie przypadku i wielopoziomowy plan leczenia.
Wątek z książek. Utrzymywanie razem ciała i tożsamości, przeszłości i teraźniejszości, straty i znaczenia - równoległych linii, które się zbiegają.
Spotkanie 4 · Zakończenie, tożsamość i przekazywanie dalej
Domknięcie drogi i stanie się osobą, która z kolei przekazuje ją dalej.
Seminarium. Zakończenie jako faza kliniczna; tożsamość dojrzałego terapeuty; etyka przekazywania wiedzy i doświadczenia; droga do roli superwizora i trenera. Podsumowanie trzech lat.
Superwizja. Końcowa runda nagrań: co każda osoba zabiera ze sobą i co może teraz przekazać innym.
Wątek z książek. „Choć rzadziej stosuję ISTDP wprost, metoda nadal pozostaje ważną częścią mojego sposobu myślenia i pracy”. Jej założenia są obecne w sposobie rozumienia pacjenta i budowania z nim kontaktu, nawet wtedy, gdy konkretne techniki pozostają na dalszym planie.
Informacje organizacyjne
Harmonogram zjazdów I roku: cztery spotkania w formie trzydniowych zjazdów stacjonarnych, w godz. 9:30-17:00. Pełne terminy znajdziesz w sekcji Terminy poniżej.